Sermaye Artırımı Nedir, Neden Yapılır?

İş yerleri için sermaye büyük bir öneme sahiptir. Şirketler, sermayenin büyümesi için farklı yollara başvurarak büyüme planlarını desteklemek ve borçlarını azaltmak ister. En basit tabiriyle yeni gelir kaynakları elde etme yöntemi olarak açıklanabilen sermaye artırımı nedir, sorusunun cevabını ve çok daha fazlasını bu yazıda öğrenebilirsiniz. İşte, karşınızda sermaye artırımı neden yapılır, çeşitleri nelerdir, süreçte gerekli evraklar hangileridir, sorularının detaylı yanıtları! 

Sermaye Artırımı Nedir?

Sermaye artırımı, şirketlerin; mali yapısını güçlendirmek, büyümek, borçlarını asgari düzeye çekmek gibi sebeplerle yeni gelir kaynağı arayışıyla sermayelerini çoğaltma sürecidir. Bu süreçte yöntemler genelde hisse senedi satışı ya da şirket ortaklarının ek katkılarıdır. Kısacası sermaye artırımı, şirketlerin mevcut sermayesini artırmak için yeni fonlar sağlaması anlamına gelmektedir. Portföy yönetim şirketlerinin sermaye artırımına gitmesi için Sermaye Piyasası Kurulu tarafından sunulan sermaye artırımı dilekçesini doldurarak başvuru yapması gerekir.

Sermaye Artırımı Neden Yapılır?

Sermaye artırımının sebepleri arasında aşağıdaki başlıkları görmek mümkün.

• Şirketlerin sermaye artırımına gitmesinin en yaygın sebepleri arasında büyüme veya yatırım planlarını finanse etme hedefleridir. Bu gibi durumlarda kapasite artırımı için ek mali kaynaklara ihtiyaç duyulur.
• Borçlarının risk teşkil ettiğini düşünen şirketler, sermaye artırımı sayesinde bankaya olan kredilerini kapatarak bilançolarını daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlar.
• Bazı şirketler günlük operasyonlardaki nakit akışının kesintisiz olmasını ister ve bu sebeple sermaye artırımına giderek şirket kaynaklarına katkı sağlamayı hedefler.
• Yeni pazarlara girmek ya da şirket için önemli satın alma kararlarını desteklemek için de sermaye artırımına gidilebilir.
• Kredi veren kurum ya da kuruluşların gözünde güven oluşturmak için bazen şirketler finansal yapılarını güçlendirmek ister. Bu sebeple öz kaynak artırımı yoluna gidilebilir.
• Özellikle halka açık şirketler, daha fazla payın dolaşımda olmasını ister ki likidite artsın. Dolayısıyla şirket, yatırımcı tabanını genişletmek suretiyle sermaye artırımına gidebilir.
• Bazı sektörlerde asgari sermaye koşulu olması sebebiyle şirket, mevzuata uygun ilerleyebilmek adına sermaye artırımına gitmek durumunda kalabilir.
• Zarar eden şirketler, bu zararı telafi edebilmek ve şirket faaliyetlerinin sağlıklı yürütülebilmesi adına sermaye artırımına gidebilir.

Ayrıca bilmek gerekir ki sermaye artırımı tek başına iyi ya da kötü değildir, onu lehine ya da aleyhine yapan şey şirketin neden bu yola gittiği ve sonrasında ne yaptığıdır. 

Yatırımcı Lehine Sermaye Artırımı Ne Demek?

Bir sermaye artırımı, yatırımcıya uzun vadede kazandırıyorsa süreç, yatırımcı lehinedir. Yani şirket gelen parayı gerçekten büyüme, borç azaltma veya kârlılığı artırma gibi alanlarda doğru kullanıyorsa, hisse değer kazanma potansiyeli taşır.

Yatırımcı Aleyhine Sermaye Artırımı Ne Demek?

Sermaye artırımı, yatırımcı hissesinin değerini azaltıp karşılığında net bir fayda sağlamıyorsa süreç, yatırımcının aleyhinedir. Örneğin sürekli zarar eden bir şirket sadece ayakta kalmak için bedelli sermaye artırımı yapıyorsa bu durum genelde olumsuz algılanır.

Peki, bedelsiz ve bedelli sermaye artırımı nedir? Cevaplar için okumaya devam etmeniz yeterli.

Bedelli Sermaye Artırımı Nedir?

Bedelli sermaye artırımı, adından da anlaşılacağı üzere, sermaye artırımı için şirket ortaklarından veya yatırımcılardan ek para talep edilmesidir. Yani bir bedel karşılığında şirketin sermayesinin artırılması, bedelli sermaye artırımı olarak açıklanır. Bu durumda şirketin kasasına yeni nakit girişi olurken ortakların ve yatırımcıların cebinden nakit çıkışı olur. Bedelli sermaye artırımının bedeli ödeyenler için geri dönüşü, uzun vadede kazanca dönüşüp dönüşmemesiyle belli olur.

Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir? 

Peki, bedelsiz sermaye artırımı nedir? Bedelsiz sermaye artırımı ise ortaklardan ya da yatırımcılardan herhangi bir ek para talep edilmeden, sadece şirketin iç kaynaklarının kullanılarak gerçekleştirildiği sermaye artırımıdır. Yani bedelsiz sermaye artırımında şirketin kasasına ortaklardan ya da yatırımcılardan gelen herhangi bir para girmez, sadece bilanço içi bazı düzenlemeler yapılır. Buradaki yatırım getirisi de tıpkı bedellide olduğu gibi uzun vadede belli olur.

Sermaye Artırımı Ne İşe Yarar?

Sermaye artırımı ne işe yarar, sorusuna en yalın haliyle şirketlerin; yeni yatırımlar için kaynak yaratması, borçların azaltılması, uzun vadede büyüme hedefini finanse etmesi ve mali yapısını kuvvetlendirmesi olarak cevap verilebilir. Yani sermaye artırımı, şirketin öz kaynak yapısını güçlendirerek finansal kaldıraç oranını optimize etmesini, borçlanma maliyetlerini düşürmesini ve büyüme yatırımlarını sürdürülebilir şekilde finanse etmesini sağlar. Ancak unutulmamalıdır ki yatırımcı açısından gerçek değer, artırımdan elde edilen kaynağın sermaye kârlılığı, nakit akışı ve uzun vadeli hisse başına değer üzerindeki etkisiyle ölçülür.

Sermaye Artırımı için Gerekli Evraklar 

Aşağıda limited ve anonim şirketlerin sermaye artırımı için gerekli evraklar hakkındaki detayları görebilirsiniz.

Limited Şirketler için Sermaye Artırımı Evrakları

LTD sermaye artırımı evraklarını aşağıdaki listede görmek mümkün.

1. Başvuru dilekçesi
2. Genel kurul belgeleri
3. Tadil metni
4. Mali müşavir raporu
5. Denetçi raporu (Sadece denetime tabi şirketler için)
6. Ayni sermayenin değerlemesine ilişkin mahkemece atanmış bilirkişi raporu
7. Ayni sermaye üzerinde sınırlama olmadığına dair sicil yazısı
8. Ayni sermayenin kayıtlı olduğu sicile şerh verildiğini gösteren belge
9. Müdürler kurulu beyanı
10. Bilanço

Anonim Şirketler için Sermaye Artırımı Evrakları

Anonim şirket sermaye artırımı nasıl yapılır, sorusuna cevaben gerekli evrakları aşağıda görebilirsiniz.

1. Başvuru dilekçesi
2. Genel kurul belgeleri
3. Usulüne uygun olarak yapılan toplantı davet belgeleri
4. Noter tasdikli yönetim kurulu kararı 
5. Ana sözleşme tadil metni
6. Sermaye artırım türüne göre düzenlenen beyan
7. Banka bloke mektubu ve dekontu
8. Mali müşavir raporu
9. Denetçi raporu (Sadece denetime tabi şirketlerde)
10. Bakanlık izin veya uygun görüş yazısı
11. Ayni sermayenin değerlemesine ilişkin bilirkişi raporu
12. Ayni sermaye üzerinde sınırlama olmadığına dair sicil yazısı
13. Ayni sermayenin kayıtlı olduğu sicile şerh verildiğini gösteren belge
14. Yönetim organı tarafından imzalanmış son bilanço
15. İştirak taahhütnameleri
16. Yönetim kurulu raporu
17. Genel kurul yetki kararı
18. İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu kararı
19. Olumsuz oy verenler listesi ve ortak tebligat adresi belgesi
20. Bakanlık temsilcisi görev yazısı

Ayrıca Anonim Şirket Nedir, Nasıl Kurulur? başlıklı yazımız da ilginizi çekebilir.

Sermaye Artırımı Ne Zaman Yapılır?

Peki, sermaye artırımı ne zaman yapılır? Sermaye artırımı, şirketin yeni yatırım ve büyüme planlarını hayata geçirmek için ek kaynağa ihtiyaç duyduğu dönemlerde, borçluluk oranının yükselmesi nedeniyle finansal yapının güçlendirilmesinin hedeflendiği durumlarda veya öz kaynakların faaliyet hacmini desteklemekte yetersiz kaldığı zamanlarda yapılır. Bunun yanı sıra, zararlar nedeniyle sermayenin eridiği ve yasal sermaye yeterliliğinin korunması gerektiği hallerde ya da birleşme, satın alma ve yeniden yapılanma süreçlerinin finansmanı amacıyla da sermaye artırımına gidilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bedelli sermaye artırımı hisseyi nasıl etkiler?

Bedelli sermaye artırımı, kısa vadede hisse fiyatında seyrelmeye yol açsa da uzun vadede şirketin büyüme potansiyeline bağlı olarak olumlu algılanabilir.

Sermaye artırımında Rekabet Kurulu payı nedir?

Rekabet Kurulu payı, sermaye artırımı işlemleri sırasında şirketlerden alınan ve ilgili mevzuat kapsamında ödenen yasal katkı payını ifade eder.

Bedelli sermaye artırımı rüçhan payı nedir?

Rüçhan payı, mevcut hissedarlara yeni çıkarılacak payları öncelikli olarak satın alma hakkı tanır.

Şartlara bağlı sermaye artırımı nedir?

Şartlara bağlı sermaye artırımı, borç oranının düşmesi, yatırım izninin alınması veya sözleşmeye bağlı hedeflerin gerçekleşmesi gibi belirli finansal ya da hukuki koşulların gerçekleşmesi durumunda devreye giren sermaye artırımı türüdür.

Bedelli sermaye artırımı son kullanma tarihi nedir?

Bedelli sermaye artırımında son kullanma tarihi, rüçhan hakkının kullanılabileceği yasal süreyi ifade eder.

Eş zamanlı sermaye azaltımı ve artırımı nedir?

Eş zamanlı sermaye azaltımı ve artırımı, şirketin özkaynak yapısını düzeltmek amacıyla aynı süreçte yapılan iki işlemi kapsar.

Hisse senedi sermaye artırımı nedir?

Hisse senedi sermaye artırımı, şirketin yeni pay ihraç ederek sermayesini yükseltmesi işlemidir.

Kayıtlı sermaye tavanı artırımı nedir?

Kayıtlı sermaye tavanı artırımı, şirketin mevcut kayıtlı sermaye üst limitini yükselterek yönetim kuruluna, genel kurul kararı almaksızın belirlenen süre ve tutar dahilinde sermaye artırımı yapabilme yetkisi tanınmasıdır.