Sosyal Yardım Nedir?
Toplumsal yaşamda ekonomik ve sosyal dengesizliklerin azaltılması ihtiyaç sahibi bireylerin temel yaşam standartlarını sürdürebilmesi için çeşitli destek mekanizmaları geliştirilmiştir.
Bu mekanizmalardan biri de sosyal yardımdır. Ekonomik olarak dezavantajlı veya ihtiyaç sahibi kişilere sağlanan bu yardım, devlet, toplum ve kuruluşlar tarafından sağlanmaktadır. Devletin, belediyelerin ve bazı sivil toplum kuruluşlarının sunduğu bu sosyal yardımlar, gelir yetersizliği yaşayan, özel gereksinimi olan veya sosyal risklerle karşı karşıya kalan bireylerin yaşam koşullarını iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Peki sosyal yardım tam olarak nedir, kimlere verilir? Gelin tüm bu merak edilen soruların yanıtlarına birlikte bakalım.
Sosyal Yardım Ne Demek?
Sosyal yardım, ekonomik ve sosyal açıdan dezavantajlı durumda olan bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla verilen maddi ve erzak desteğidir. Sosyal yardımlar, çoğunlukla gıda, giyim, barınma, sağlık, eğitim, yakacak ve elektrik desteği gibi farklı kategorilerde sunulabilir. Bu yardımlar kimi zaman nakit para yardımı şeklinde de yapılabilmektedir. Sosyal yardımın temel amacı, toplumsal adaleti desteklemek, yoksullukla mücadele etmek ve bireylerin temel insan haklarına uygun şekilde yaşamlarını idame ettirebilmelerine yardımcı olmak amacı taşır. Devlet tarafından sağlanan sosyal yardımlar Aile ve Sosyal hizmetler Bakanlığı, SYDV’ler (Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları) ve belediyelerin sosyal yardım birimleri tarafından yürütülür. Bunun yanında birçok vakıf, dernek ve hayır kurumu da benzer destekler sunarak sosyal yardımlaşma faaliyetlerinde bulunmaktadır.
Sosyal Yardımın Önemi
Sosyal yardım devlet, çeşitli özel ve tüzel kurumlar tarafından yapılan maddi ve manevi yardımları kapsar. Sosyal yardımlar toplumun empati düzeyini artırarak gelir adaletsizliği sonucu ortaya çıkan yoksulluğu azaltmaya yardımcı olmaya çalışır. Dolayısıyla toplumsal dayanışma için önemli bir yere sahiptir. Geniş bir perspektife sahip olan sosyal yardımlar sadece dezavantajlı kişilere değil şirket çalışanlarına da yapılabilir. Örneğin; dini bayramlarda erzak yardımı yapılması da sosyal yardımlar içinde değerlendirebiliriz. Tüm bunların yanında sağlık alanında yapılan yardımlar kişilerin temel haklardan biri olan yaşam hakkını daha sağlıklı şekilde kullanabilmelerine destek olduğundan önemli yardım türleri arasında yer alır.
Sosyal Yardım Türleri
Sosyal yardım hizmetleri, kişilerin ihtiyaç durumuna göre farklı kategorilerde verilmektedir. Kimi yardımlar doğrudan maddi yardım olurken kimileri temel ihtiyaçları karşılamayı esas almaktadır. Buna göre sosyal yardım türleri aşağıda verildiği şekilde listelenmektedir:
- Nakdi Yardımlar: Düzenli veya tek seferlik yapılabilen nakdi yardımlar, gelir yetersizliği bulunan hanelere yapılır. Elektrik tüketim desteği, çocuk desteği gibi yardımlar nakdi yardımlar altında değerlendirilebilir.
- Eğitim Desteği: Öğrencilerin eğitim hayatlarını sürdürebilmeleri için verilen burs, kırtasiye, servis veya öğle yemeği gibi yardımları kapsayan eğitim bursu, eğitimde eşitliği esas alır. Dar gelirli ailelerin çocuklarına sunulan bir sosyal yardımdır.
- Sağlık Desteği: İhtiyacı olan hastaların tedavi giderlerinin karşılaması, medikal cihaz desteğinin sağlanması, şartlı sağlık yardımı ve engelli bireylere yönelik çeşitli sağlık destekleri ile dezavantajlı durumdaki kişilere yardım yapılmaktadır.
- Barınma Desteği: Kira desteği, ev onarımı, geçici barınma çözümleri gibi sosyal yardımlardır. Dar gelirli aileler barınma konusunda ciddi sıkıntılar yaşamaktadır, bu destek sayesinde sıkıntıların giderilmesine yardımcı olunur.
- Enerji Desteği: Elektrik, doğalgaz, su ve ısınma giderleri enerji desteği ile ihtiyaç sahiplerini desteklemektedir. Bu sayede aileler temel yaşam koşullarını koruyarak kış aylarında ısınma ve zorunlu ihtiyaçlarını kesintisiz bir şekilde sağlayabilir.
- Gıda ve Giyim Desteği: İhtiyaç sahiplerine gıda kolisi, yakacak, giyim ve temizlik malzemesi veya eşya yardımı gibi ihtiyaç duyulacak yardımlar yapılmaktadır. Bu yardımlar genellikle belediyeler tarafından karşılanmaktadır.
Sosyal Yardımdan Kimler Yararlanabilir?
Sosyal yardımların amacı, ihtiyaç sahibi kişilere destek olmaktır. Bu nedenle yardım alabilecek başlıca kişiler şu şekilde sıralanabilir:
- Engelli bireyler ve aileleri
- Gelir seviyesi belirlenen sınırın altında kalan haneler
- Şehit ve gazi yakınları
- Yaşlılar
- Kronik rahatsızlığı bulunan ve geliri olmayan kişiler
- Afet ve acil durumdan etkilenen kişiler
- Eğitim çağında çocuğu olup maddi sıkıntı yaşayanlar
Sosyal yardımların her birinin kendi içinde özel koşulları bulunabilir. Bu nedenle başvuru yapmadan önce kriterlerin belirlenmesi önemlidir.
Sosyal Yardım Başvurusu Nasıl Yapılır?
Sosyal yardım başvurusu farklı şekillerde yapılabilmektedir. Dijital ve yüz yüze başvurular e-Devlet, Sosyal Yardımlaşma Vakıfları, belediyeler ve Sivil Toplum Kuruluşları üzerinden gerçekleştirilir.
e-Devlet Üzerinden Başvuru
Aile ve Sosyal Hizmet Bakanlığının sunduğu, “Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti” ile sosyal yardım başvuru formu doldurarak ilgili makamlara talebinizi iletebilirsiniz. e-Devlet üzerinden tüm yardım türlerine ulaşabilir ve başvuru sonucunuzu e-Devlet üzerinden takip edebilirsiniz.
Sosyal Yardımlaşma Vakfı Başvurusu
İlçe kaymakamlıklarında hizmet veren Sosyal Yardımlaşma Vakıfları üzerinden yardım başvurusunda bulunabilirsiniz. Bunun için bizzat başvuruda bulunmanız gerekir. Başvuru sonucu gelir ve yaşam koşullarına göre değerlendirme yapılarak olumlu veya olumsuz olarak size dönüş sağlanmaktadır.
Belediyenin Sosyal Yardım Birimlerine Başvuru
Birçok büyükşehir ve ilçe belediyesi kendi içinde sosyal yardım merkezlerine sahiptir. Böylece ihtiyaç sahiplerine sosyal yardım sağlar. Siz de ikamet ettiğiniz il veya ilçe belediyelerine başvurarak sosyal yardım desteği talep edebilirsiniz.
Sivil Toplum Kuruluşları ve Vakıflar Başvurusu
Sivil toplum kuruluşları ve vakıflara sosyal yardım talebinde bulunabilirsiniz. Farklı başvuru süreçlerine sahip olan bu kuruluşlara resmi internet sayfaları ya da birebir vakıf binası üzerinden yardım taleplerinizi iletebilirsiniz.
Şirketlerde Uygulanan Sosyal Yardım Destekleri
Sosyal yardımlaşma sadece ihtiyaç sahiplerine yapılmamaktadır. Bazı şirketler, şirket politikaları kapsamında çalışanlarına çeşitli sosyal yardımlarda bulunur. Bunlardan bazıları ise şu şekilde sıralanabilir:
- Özel Günlerde Yapılan Yardımlar: Şirketler çalışanların özel günlerine istinaden yardımlarda bulunabiliyor. Bunların içerisinde doğum günü, doğum, yıldönümü gibi özel günlerde sunulan küçük çaplı destekler yer alabiliyor. Böylece çalışanın aidiyet duygusu pekiştirilir. Bu yardımlar kapsamında iş yerleri Kurumsal Hediye Kartı gibi özel olarak çalışana destekte bulunabilir.
- Hediye Kartı ile Erzak Yardımı: Şirketler çalışanlarına belirli dönemlerde hediye kartı ve erzak yardımı sağlayarak çalışanlarına doğrudan destek sağlar. Erzak yardımları ise genellikle bayram ve özel kampanya dönemlerinde aile bütçesine yardımcı olması amacıyla sunulur.
- Personel Destek Yardımları: Çalışanların iş ve özel yaşam dengelerini sağlayabilmeleri için yapılan yardımlardır. Psikolojik danışmanlık, sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak, ulaşım desteği gibi çeşitli destek programlarını kapsamaktadır.