Finansman Gider Kısıtlaması Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Ticari faaliyetlerin devamlılığı için başvurulan borçlanma yöntemleri, vergi matrahı belirlenirken belirli sınırlandırmalara tabi tutulur. İşte tam bu noktada karşımıza çıkan finansman gider kısıtlaması kavramı, faaliyetlerini kendi sermayesinden ziyade banka kredisi veya piyasaya borçlanarak yürüten firmaların vergi planlamasında hata yapmaması gereken en temel kalemlerden birini oluşturur.

Finansman Gider Kısıtlaması Nedir?

İşletmelerin kullandıkları yabancı kaynakların toplam tutarının, kendi öz kaynaklarını aşması durumunda devreye giren bir vergi güvenlik müessesesi bulunur. Temel mantık, firmanın kendi sermayesinden daha fazla borçla büyümesini kontrol altında tutmak ve borçlanma maliyetlerinin bir kısmını kanunen kabul edilmeyen gider haline getirmektir. Bu sistemde finansman gider kısıtlaması nedir sorusu, kullanılan krediler ve benzeri borçlanmalar için ödenen faiz, komisyon ve kur farklarının belirli bir kısmının vergi matrahından düşülememesi şeklinde tanımlanır. Bu uygulama sayesinde işletmelerin aşırı borçlanma yerine sermaye artırımına yönelmesi amaçlanır. Vergi mevzuatındaki sınırlamaları anlamlandırmak ve işletmenize sağlanan muafiyetleri daha geniş bir perspektiften değerlendirmek için vergi istisnası nedir sorusuna yanıt verdiğimiz içeriğimize göz atabilirsiniz.

Finansman Gider Kısıtlaması Ne Zaman Başladı?

Bu düzenleme mali literatürümüze yeni giren bir kavram değildir ancak uygulama süreci son yıllardaki kararnamelerle netlik kazanmıştır. Birçok mükellef ve mali müşavir tarafından merak edilen finansman gider kısıtlaması ne zaman başladı sorusunun cevabı, 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine dayanır. İlgili yasal düzenlemeler ve yayımlanan finansman gider kısıtlaması tebliğ hükümleri çerçevesinde, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan kurumlar vergisi mükellefleri bu kısıtlamaya tabi tutulur. Belirlenen bu kurallar, firmaların mali tablolarını hazırlarken daha detaylı bir ayrıştırma yapmasını zorunlu kılar.

Finansman Gider Kısıtlaması Oranı

Düzenleme kapsamında, öz kaynak tutarını aşan yabancı kaynaklara ilişkin finansman yüklerinin tamamı doğrudan gider yazılamaz. Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen mevcut finansman gider kısıtlaması oranı yüzde 10 olarak uygulanır. Bu durum, borçlanma maliyetlerinin onda birinin vergi matrahı tespitinde gider olarak kabul edilmeyeceği anlamına gelir. Özellikle döviz cinsinden borçlanan ve kur riskini yönetmeye çalışan firmalar için finansman gider kısıtlaması kur farkı giderleri de bu hesaplama havuzuna dahil edilir. Ancak kur farkı gelirlerinin bulunması durumunda, giderler ile gelirlerin mahsup edilmesiyle bulunan net tutar üzerinden işlem yapılması esastır. İşletmenizin dış kaynak maliyetlerini yönetirken harcama süreçlerinizi uçtan uca dijitalleştiren Pluxee Pro ile operasyonel verimliliğinizi en üst seviyeye taşıyabilirsiniz.

Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplama

Hesaplama süreci, işletmenin bilançosundaki öz kaynak ve yabancı kaynak dengesinin analizi ile başlar. Eğer kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamı öz kaynaklardan fazla ise kısıtlama hesaplamasına geçilir. Kritik bir adım olan finansman gider kısıtlaması hesaplama aşamasında, öncelikle öz kaynağı aşan borç kısmına isabet eden toplam finansman giderleri belirlenir. Bu tutar netleştikten sonra %10’luk genel kısıtlama oranı uygulanarak kanunen kabul edilmeyen gider miktarına ulaşılır. Karmaşık görünen bu yapıda finansman gider kısıtlaması formül kullanımı şu şekilde işler: (Yabancı Kaynaklar - Öz Kaynaklar) / Yabancı Kaynaklar x Toplam Finansman Gideri x %10. Bu hesaplamaları yaparken mali disiplini korumak adına işletmenizde gider gösterip vergiden düşebileceğiniz harcama kalemleri hakkında detaylı bilgi sahibi olmanız için ilgili yazımızı okuyabilirsiniz.

Finansman Gider Kısıtlaması Ne Zaman Yapılır?

İşletmelerin mali yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi için bu işlemi hangi periyotlarda yapacaklarını bilmeleri gerekir. Genellikle geçici vergi dönemleri baz alınarak bu süreç yönetilir. Dolayısıyla finansman gider kısıtlaması ne zaman yapılır sorusuna, her üç aylık beyanname döneminde ve yıl sonunda bilançolar netleştiğinde yanıtı verilir. Bu süreçte hazırlanan detaylı bir finansman gider kısıtlaması tablosu olası vergi denetimlerinde tevsik edici bir belge niteliği taşır. Her beyanname dönemi sonunda güncel borç ve kaynak durumu kontrol edilerek kısıtlama tutarı yeniden revize edilir.

Finansman Gider Kısıtlaması Muhasebe Kaydı

Hesaplanan kısıtlama tutarının yasal defterlerde ve beyannamede doğru kodlarla gösterilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu amaçla yapılan finansman gider kısıtlaması muhasebe kaydı işlemlerinde, gider yazılması kabul edilmeyen tutarlar "Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler" (KKEG) hesabında takip edilir. Uygulamanın pratikteki yansıması olan finansman gider kısıtlaması uygulaması sayesinde mali kar ile ticari kar arasındaki fark net bir şekilde ortaya çıkar. Hatalı bir kayıt veya eksik hesaplama, ilerleyen dönemlerde ciddi vergi cezaları ile karşılaşılmasına yol açabilir. Bu yüzden sürecin uzman bir mali müşavir denetiminde yürütülmesi her zaman daha güvenlidir.

Pratik Örneklerle Hesaplama Mantığı

Konunun daha iyi anlaşılması için somut rakamlar üzerinden ilerlemek her zaman daha faydalıdır. Örneğin bir firmanın öz kaynağı 2 milyon TL, toplam yabancı kaynağı ise 3 milyon TL olsun. Bu durumda öz kaynağı aşan 1 milyon TL’lik borçlanma kısmı kısıtlamaya tabidir. Hazırlanan finansman gider kısıtlaması örnekleri incelendiğinde, bu 1 milyon TL’ye isabet eden faiz ve komisyon giderinin yüzde 10’unun vergi matrahına ilave edildiği görülür. Bu basit mantık, tüm karmaşık borçlanma yapılarında aynı prensiple çalışır. Sistematik bir yaklaşım sergilemek adına finansman gider kısıtlaması nasıl yapılır konusunda her bir kredi sözleşmesinin faiz tahakkukunu tek tek değerlendirmek ve ayrıştırmak gerekir.

Finansman Gider Kısıtlaması Yapılması Gereken Haller

Düzenleme genel bir kural olsa da her kurum bu kapsama girmez. Bankalar, finansal kiralama şirketleri ve faktoring şirketleri gibi temel işi finans olan kurumlar kısıtlamadan istisnadır. Ayrıca öz kaynakları yabancı kaynaklarından fazla olan sağlıklı mali yapıdaki işletmeler için herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir. Bu bağlamda finansman gider kısıtlaması hangi durumlarda yapılır sorusunun temel şartı, yabancı kaynağın öz kaynağı miktar olarak geride bırakmasıdır. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlara ilişkin borçlanma maliyetleri de genellikle bu kısıtlamanın dışında tutulmaktadır. Finansal giderlerinizi yönetirken bir yandan da işletme maliyetlerinizi optimize etmek isterseniz, sunduğu vergi avantajlarıyla mali yükünüzü hafifleten Pluxee Yemek Kartı ile personel giderlerinizde akıllıca bir tasarruf sağlayabilirsiniz.