Refakat İzni Nedir, Kaç Gün Alınabilir?

KOSGEB Nedir.jpg

Çalışanların genel iyilik halini gözeterek, motivasyonlarını artırabilir ve şirket bağlılığını güçlendirebilirsiniz.

Bunun için şirket içi durumları değil çalışanın kişisel hayatındaki gelişmelere göre uygulamalarda bulunmanız, hedeflerinize daha yaklaşabilmenizi sağlayacaktır. Özellikle de yakını rahatsızlanan bir çalışan için ona tanıyabileceğiniz izin hakları çalışanların iş yeri içindeki refahını arttıracaktır. Öyle ki çalışanlar, aile bireylerinin sağlık sorunları nedeniyle iş yerinden izin almak zorunda kalabilirler. Özellikle bir yakının tedavi sürecinde yanında olması gerektiğinde, çalışanlar izin kullanıp kullanamayacağı konusunda endişe duymaktadır. Bu gibi durumlarda işverenlerin sağladığı refakat izni ile bu süreci atlatabilmek mümkündür. Hem özel sektör hem de kamu çalışanlarını ilgilendiren bu izin türü, belirli şartların oluşması halinde çalışanlara yasal hak olarak tanınır. Peki refakat izni tam olarak nedir, kimlere ve kaç gün verilir? Merak edilen tüm detayları burada sizin için cevapladık!

Refakat İzni Nedir? 

Refakat izinleri, bir çalışanın yakını, aile bireylerinden birinin sağlık durumunun ciddi olduğu durumlarda çalışana tanınan izin hakkıdır. Refakat izni, tıbbi bir raporla refakat edilmesi gerektiğinin belgelendiği durumlarda verilen bir izin türüdür. Bu izin türü genellikle çalışanların anne, baba, eş, çocuk gibi birinci derece yakınları için verilir. Ancak kimi zaman kardeşler veya akrabalar için de kullanılabilir. İşçi refakat izninin temel amacı, bakıma ihtiyaç duyan bir kişinin tedavi sürecinde yanında bir yakının bulunmasıdır. Bu izin, özellikle ağır hastalık, ameliyat sonrası süreç, yoğun bakım sonrası iyileşme dönemi gibi durumlarda kullanılır. Doktor tarafından “refakatçi gereklidir” ibaresi eklendiği takdirde çalışan refakat izni talep edebilmektedir.

Refakat İzni Kaç Gün Alınabilir? 

Refakat izin süresi, çalışanın bağlı olduğu kuruma göre değişiklik gösterebilir. Genellikle bu süre 3 ay ile sınırlandırılmaktadır. Ancak hastalığın devam etmesi halinde bu süre uzatılabilir. Bu  noktada işveren ve çalışan arasındaki anlaşma izin konusundaki belirleyicidir.  Yani işveren iş süreçlerini aksatmayacak şekilde çalışanın iznini uzatma talebine olumlu yanıt verebilir. Bu durumda çalışan da yakının rahatsızlığının henüz iyileşmediğini sağlık raporuyla yeniden desteklemelidir. Bu süreç her iki taraf için de maddi ve manevi bir sorun yaşanmaması açısından önemlidir. Genel olarak uygulama kamu ve özel sektör çalışanları için şu şekildedir:

Kamu Çalışanları için Refakat İzni

657 refakat izni yönetmeliğine göre memurlar için tanımlanan refakat izni süresi 3 aya kadar kullanılabilir. Buna göre memur refakat izni ücretli bir şekilde kullanılabilir olup çalışanın yakınının bakımını rahat bir şekilde gerçekleştirilmesine imkan sağlar. Gerektiğinde bu süre 3 ay daha uzatılabilir. Yani memurlarda refakat izni gerekli görüldüğü takdirde 6 aya kadar izin kullanılabilir. Bu süre zarfında çalışan maaşını almaya da devam etmektedir. İznin kullanılabilmesi için izin başlangıcında sunulan doktor raporunda, hastanın bakıma muhtaç olduğu ve refakatçi gereksinimi olduğu açık bir şekilde belirtilmesi gerekir. Eğer refakatçinin gerekli olduğu ve izin alınan sürenin dışında durum hala aynı şekilde devam ediyorsa yeni bir rapor ile bu sürenin uzatılması mümkündür.

Özel Sektör Çalışanları için Refakatçi İzni 

4857 Sayılı İş Kanunu’na göre özel sektörde çalışan işçiler için refakat iznine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Toplu iş sözleşmelerinde ise işçiye refakat izni tanınır. Dolayısıyla özel sektörde refakat izni verilmesi konusu işveren inisiyatifine bırakılmıştır. İşveren refakat izin hakkını tanıyıp tanımamasından bağımsız olarak çalışana bu kapsamda ücretsiz izin vermek zorundadır. Böylece çalışan refakat izni almak için gerekli raporları işverene sunduğu takdirde belirtilen süre kadar ücretsiz izin alabilecektir. Genellikle özel sektörde refakatçi izni yıllık izin yönetmeliği kapsamında değerlendirilerek en az 3 gün ücretli mazeret izni kullanımı sunulmaktadır. Ancak refakat izninde bu süre yeterli olmayabilir. Bu noktada daha uzun süre doktor raporu ile talep edilebilir. Genellikle ücretsiz izin şeklinde kullanılır. Bazı iş yerleri toplu iş sözleşmeleri ve şirket politikaları doğrultusunda ücretli refakat izni de tanıyabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular 

Refakat izni kimlere verilir? 

Refakat izni, birinci derece yakınları ağır hastalık, ameliyat, yoğun bakım sonrası süreç gibi durumlarda bakıma ihtiyaç duyulması halinde; anne, baba, eş, çocuk ve kardeşler için verilen izin türüdür.

Refakat izni maaştan kesilir mi?

Refakat izni kamu çalışanları için ücretli olarak kullanılabilen bir izin türü olduğundan maaşta kesinti yapılmaz. Ancak özel sektör çalışanları için aynı durum söz konusu değildir. 3 günlük mazeret izni ücretli olsa da 3 gün üzeri refakatçi izni kullanımlarında maaşta kesinti yapılabilir.

Eşim ameliyat oldu refakat izni alabilir miyim? 

Evet alabilirsiniz. Doktor tarafından refakat gerektiğine dair rapor düzenlendiği takdirde refakat izni talep edilebilir.

Refakat izni sağlık kurulu raporu nereden alınır? 

Refakat izni için gereken rapor, devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri, eğitim araştırma hastanelerinden alınabilir.

Refakat izni özel hastaneden alınır mı? 

Evet alınabilir. Özel hastanelerde “refakatçi gereklidir” ibareli doktor raporu düzenleyebilmektedir.

Son olarak, çalışanlara sağlanan yan hakların daha etkin yönetilmesi için Pluxee Yan Hak Yönetimi çözümlerinden yararlanabilirsiniz.